دانشیار علوم سیاسی دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران.
10.22103/jogapp.2026.26484.1010
چکیده
حکمرانی خوب به عنوان روشی نظام مند در سال 1979 مطرح شد و توسط اندیشمندان و سازمان های بین المللی چون صندوق بین المللی پول، بانک جهانی و برنامه توسعه سازمان ملل متحد مورد تایید قرار گرفت. توجه به این مولفه ها به عنوان دستاورد بشری و تلاش برای بومی سازی آن در ایران از اهمیت بالایی در ایجاد باور مندی به توسعه و حکمرانی خوب است. هدف مقاله حاضر، شناخت ظرفیت های اسلامی در باب حکمرانی است؛ و با توجه به وجود سه لایه تمدنی ایرانی، اسلامی و غربی در ایران، ساخت مدل ذهنی حکمرانی خوب مستلزم بهره گیری از این سه لایه است. مقاله حاضر نشان داد قرآن کریم دارای مولفه های حکمرانی خوب است. پیشینه پژوهش نشان داد که تعدادی کتاب و مقاله در باب حکمرانی خوب در قرآن انجام شده اما کمتر مضامین اصلی قرآنی احصا شده است. از تحلیل مضمون کیفی به عنوان روش پژوهش استفاده شد؛ و در برداشت اولیه تعداد 14 مضمون کلی استخراج شد. برخی از مضامین حذف و تعداد 9 مضمون اصلی به عنوان مضامین حکمرانی خوب معین گشت. یافته های پژوهش نشان داد قرآن کریم ظرفیت بسیاری در باب حکمرانی داشته با به کارگیری مولفه های قرآنی می توان مدلی مطلوب از توسعه بومی را ایجاد کرد. بر اساس نتایج پژوهش: مبارزه با حاکم فاسد، اصلاح گرایی، فساد ستیزی، مقابله با ظلم، اخلاق گرایی، قانون گرایی ، عدالت، شفافیت مالی و حقوق انسانی، مضامین اصلی قران است که هر یک دارای مفاهیم و داده های فراوانی است.
)